Księżyce Urana – kompletna lista wszystkich 29 satelitów planety

Uran posiada 29 potwierdzonych księżyców, które dzielą się na trzy główne grupy: 13 wewnętrznych satelitów, 5 głównych księżyców i 11 nieregularnych księżyców zewnętrznych. Dane jednoznacznie wskazują, że największym satelitą jest Tytania o średnicy 1578 km, podczas gdy najnowszy odkryty księżyc S/2025 U 1 ma zaledwie około 8 km średnicy.

Pięć głównych księżyców Urana – charakterystyka największych satelitów

Główne księżyce Urana zostały odkryte w XIX wieku i noszą nazwy pochodzące z dzieł Williama Szekspira i Alexandra Pope’a. Porównując dostępne opcje, te pięć satelitów stanowi ponad 99% całkowitej masy wszystkich księżyców tej planety.

Konkretnie mówiąc, największy księżyc Urana to Tytania, która jest jednocześnie ósmym co do wielkości księżycem w całym Układzie Słonecznym. Jest większa od Ziemi i porównywalna rozmiarami z Ganimedeus czy Europą – księżycami Jowisza.

Kompletna lista wszystkich księżyców Urana z nazwami i danymi

Zestawiając ze sobą wszystkie odkryte do tej pory satelity, otrzymujemy listę 29 potwierdzonych księżyców Urana. Wedlug najnowszych danych z 2025 roku, ostatnim odkrytym księżycem jest S/2025 U 1, zidentyfikowany przez Teleskop Jamesa Webba.

Wewnętrzne księżyce Urana (13 satelitów)

Te małe księżyce krążą bardzo blisko planety, często w pobliżu jej pierścieni. Faktycznie sprawdza się, że większość z nich ma średnice poniżej 200 km:

• Kordeliа – średnica 40 km, najbliżej Urana
• Ofelia – średnica 43 km
• Bianka – średnica 51 km
• Kresyda – średnica 80 km
• Desdemona – średnica 64 km
• Juliet – średnica 94 km
• Portia – średnica 135 km
• Rozalinda – średnica 72 km
• Kupidyn – średnica 18 km
• Belinda – średnica 90 km
• Perdita – średnica 30 km
• Puk – średnica 162 km
• Mab – średnica 25 km

Nieregularne księżyce zewnętrzne (11 satelitów)

Liczby nie kłamią – te odległe satelity mają bardzo ekscentryczne i często retrogrаdowe orbity, co wskazuje na ich pochodzenie z przechwyconych asteroid:

• Francisco, Kaliban, Stefano, Trynkulo, Sykoras – grupa retrogrаdowa
• Margaret, Ferdynand, Perdita, Mab, Kupidyn – grupa prograдowa
• S/2025 U 1 – najnowszy odkryty księżyc (2025)

Nazwy księżyców Urana pochodzą z literatury angielskiej

W praktycznych kategoriach, wszystkie księżyce Urana otrzymały nazwy od postaci z dzieł Williama Szekspira i Alexandra Pope’a. To unikalne podejście odróżnia je od satelitów innych planet, które często noszą nazwy mitologiczne.

Cyfry pokazują jasno, że z 29 księżyców aż 25 pochodzi z utworów Szekspira, w tym z takich sztuk jak „Burza”, „Sen nocy letniej”, „Hamlet” czy „Król Lear”. Pozostałe 4 nazwy wywodzą się z poematu „Porwanie Loktona” Alexandra Pope’a.

Tradycja nazywania księżyców Urana od postaci literackich została zapoczątkowana przez Johna Herschela w 1847 roku i jest kontynuowana do dziś przez Międzynarodową Unię Astronomiczną.

Odkrycie nowego księżyca Urana przez Teleskop Jamesa Webba

Jak podaje portal National Geographic, w 2025 roku astronomowie potwierdzili odkrycie 29. Księżyca Urana oznaczonego jako S/2025 U 1. Wedlug danych z obserwacji, ten mały satelita ma średnicę około 8 km i należy do grupy nieregularnych księżyców zewnętrznych.

Konkretnie mówiąc, odkrycie zostało dokonane dzięki zaawansowanym możliwościom Teleskopu Jamesa Webba, który pozwolił na wykrycie tak małego obiektu na ogromnej odległości od Ziemi. To pierwszy księżyc Urana odkryty w XXI wieku.

Oceany pod powierzchnią księżyców Urana – najnowsze badania

Dane jednoznacznie wskazują na możliwość istnienia oceanów podpowierzchniowych na niektórych księżycach Urana. Wedlug badań opublikowanych w „Nauka w Polsce”, satelity takie jak Ariel, Miranda i Tytania mogą ukrywać ciekłą wodę pod swoją lodową skorupą.

Porównując dostępne opcje z księżycami innych planet gazowych, księżyce Urana wykazują podobne charakterystyki do Europy czy Enceladusa – satelitów, na których potwierdzono obecność oceanów. Faktycznie sprawdza się hipoteza, że siły pływowe wywierane przez Urana mogą generować wystarczające ciepło do utrzymania ciekłej wody.

Voyager 2 i przyszłe misje do układu Urana

Zestawiając ze sobą dostępne dane, sonda Voyager 2 pozostaje jedyną misją kosmiczną, która odwiedziła układ Urana. Podczas przelotu w 1986 roku odkryła 10 nowych księżyców i dostarczyła większość informacji, które posiadamy o tych satelitach.

Cyfry pokazują jasno potrzebę nowej misji – NASA planuje wysłanie sondy Uranus Orbiter and Probe w latach 30. XXI wieku. Ta ambitna misja ma na celu szczegółowe zbadanie wszystkich głównych księżyców Urana oraz poszukiwanie oznak życia w potencjalnych oceanach podpowierzchniowych.

W praktycznych kategoriach, taka misja mogłaby odpowiedzieć na kluczowe pytania dotyczące ewolucji układu Urana oraz możliwości istnienia życia na jego księżycach. Wedlug planów NASA, sonda miałaby dotrzeć do Urana około 2045 roku.

Źródła:

Księżyce Urana mogą ukrywać oceany, naukawpolsce.pl, [dostęp: 2026-03-15].

Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka, Księżyce Urana mogą być zdolne do podtrzymywania życia. Czy doczekamy się misji do nich?, national-geographic.pl, [dostęp: 2026-03-15].

Astronomowie odkryli nowy księżyc Urana, wszystkoconajwazniejsze.pl, [dostęp: 2026-03-15].

Odkryto kolejne księżyce Urana i Neptuna, tvn24.pl, [dostęp: 2026-03-15].